Menü
Mehmet Kalaycı
Mehmet Kalaycı
Tarih Telakkilerinin Şekillenmesinde Mezhepsel Aidiyetlerin Rolü
Eylül 25, 2023
Yazarın Tüm Yazıları

Tarih Telakkilerinin Şekillenmesinde Mezhepsel Aidiyetlerin Rolü

Doç. Dr. Mehmet Kalaycı
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

Mezheplerin olgusal gerçekliklere dönüşmesi, Hz. Muhammed’in (sas) vefatından sonraki süreçte gerçekleşen bir hadisedir. İmamet meselesi özelinde başlayan görüş ayrılıkları zamanla büyümüş ve derinleşmiştir. Müslümanların karşı karşıya gelmeleri, uzun süre hafızalardan silinmeyecek travmalar ve gerilimler üretmiştir. Yaşanan pratik hadiselerin sonradan teorik muhasebesi yapılmış ve mezheplerin nüvesini oluşturacak fikir ayrılıkları ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu ayrılıklar zamanla toplumsal farklılaşmalara dönüşmüş ve mezhep adı altında kurumsallaşarak günümüze kadar gelmiştir. Mezhepler; odağında insanın yer aldığı, bununla birlikte sadece insanla mukayyet olmayan ve heterarşik bir ilişki içerisinde din, siyaset, kültür, ekonomi gibi pek çok hususun eşlik ettiği çok yönlü bir süreç içerisinde oluşurlar. Bundan dolayı, mezhepleri ele alırken şu iki hususu göz önünde bulundurmak elzemdir: İlk husus, mezheplerin dinî ve kültürel yalıtılmışlıklar olmadığıdır; ikincisi ise bunların bir defada olmuş bitmiş yaratılmışlıklar olmadığıdır. İlk husus, mezheplere bir aidiyet ve kimlik olarak, ikincisi ise süregiden bir süreç olarak bakmayı gerektirir.

Mezhepler söz konusu olduğunda, bunlara dair muhtevanın genellikle kurucu isimlere atfedilen belirli fikir, görüş veya yaklaşımlar üzerinden ortaya konulmaya çalışıldığı görülür. Bir mezhebe mensup olmak da bu türden fikirlere veya yaklaşımlara inanmak üzerinden tanımlanır. Bunun doğruluk payı olmakla birlikte, bir mezhebe mensup olmanın yalnızca bundan ibaret görülmesi doğru değildir. Çünkü mezhepler, kurucu isimlere ait fikirlerden ve görüşlerden çok daha fazlasını bünyesinde barındıran sosyo-politik, dinî-kültürel aidiyet çerçeveleridir. Bu haliyle mezhepler, kurucu bir isimden sonraki süreçte onun ortaya koyduğu kimi görüşler ve yaklaşımlar etrafında çok sayıda insanın kümülatif ve ortak bir çabasıyla gelişen…

0 0 Yorumlar
Puan
Bildir
guest

0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
DOSYA
Hz. Peygamber’in ﷺ Dünyasında Cihad ve Savaş...
Ahmet Özel
En Faziletli ve En Hayırlı Amel Cihad...
Muhammed Emin Yıldırım
Filistin Direnişinde Öncülük ve Önderler...
Hamza Türkmen
Kudüs Davası Bilincimiz ve Aksa Tufanı’nın Değerle...
Maruf Çelik
Aksa Tufanı’nın Geleceği Dönüştürme Etkisi…...
Abdülaziz Tantik
RÖPÖRTAJLAR
“Dünyaların değiştiremediği insanlar ancak dünyala...
Muhammed Emin Yıldırım
“Müslümanın dünyayla ilişkisi tedbir ve temkin ili...
Kasım Küçükalp
... her nimetin bir külfeti var. Gülü seven dikeni...
Ali Osman Öncel
“Resûlullah (sas) ile meşgul olmak, Resûlullah’ı (...
Mustafa Fayda
“Peygamberler dünyayı yaşanır hale getirmek için g...
Mustafa Ağırman
SİRET-İ İNSAN
Savaşın Çocukları
Bahriye Kaman
Toplumun Kurucu Hücresi Olan Ailede Örneklik Vasfı...
Bahriye Kaman
Lider, Önder, Rehber!
Bahriye Kaman
Göçebe Ruhu
Bahriye Kaman
Nitelikler ve Roller
Bahriye Kaman
SİNEMA
Bu Film, Böyle Devam Edemez!
Abdülhamit Güler
Göstermenin Mesuliyetinde Sinemanın Örnekliği...
Abdülhamit Güler
Perdedeki Kimin Afeti, Felaketi, Kıyameti!...
Abdülhamit Güler
Türk Sinemasında Neden Hz. Muhammed (sas) Filmi Yo...
Abdülhamit Güler
İnsanın Göç Meselesi: GÖÇ
Abdülhamit Güler
GEZİ-YORUM
Vakur ve Mahzun Bir Efsanedir: Kudüs...
Mikail Çolak
Habib-i Neccâr’ın Gözyaşları
Mikail Çolak
Avrupa’nın Ortasında Var Edilen Güçlü Bir İnanç İk...
Mikail Çolak
İnsan Göç Eyler
Mikail Çolak
Tarihe Tıp Notu: Daruşşifalar
Mikail Çolak
SAHABİ BİYOGRAFİSİ
Afrâ bint Ubeyd Yüzlü Kadınların Zamanından…...
Rumeysa Döğer
Bütün Şehit Annelerine: Sümeyra Bint Ubeyd Teselli...
Rumeysa Döğer
Ensârî Bir Muhacir: Zekvân b. Abdükays...
Miraç Okutan
İki Hicret Sahibi: Ca’fer b. Ebû Tâlib...
Miraç Okutan
Gönüllerinde Şifayı Taşıyanlar...
Rumeysa Döğer
NEBEVİ VARİSLER
Ömer b. Abdülaziz
Kevser Özdağ
AYETLERLE KONUŞAN ADAM
Sümeyye Çiftçi
Yollarına Mısraların Döküldüğü İnsan...
Sümeyye Çiftçi
Adaletin Sembolü Kâdî Şüreyh (ra)...
Necmeddin Beytullah Ünnü
Scroll Up
0
Düşüncelerinizi çok isterim, lütfen yorum yapın.x